Dag Jip en Janneke. Hallo begrijpelijk schrijven!

Begrijpelijk schrijven, ook wel B1 schrijven genoemd, het wordt al jaren uitgedragen door allerlei organisaties. En terecht: daardoor zijn bijsluiters bij medicijnen nu te begrijpen en kunnen veel meer mensen zelf goed hun belastingaangifte invullen. Een goede ontwikkeling dus.

Jip_en_Janneke

Tegelijkertijd is begrijpelijk schrijven voor veel mensen schrijven in Jip-en-Janneke taal. En  dat is een misverstand! De verhalen van Jip en Janneke zijn geweldig en ik geef ze graag cadeau. Al wissel ik bij het voorlezen de namen nog wel eens om, dat maakt de rolverdeling minder traditioneel. 😉 De verhalen zijn een tikje moralistisch en geschreven op het niveau en de belevingswereld van jonge kinderen. Dat is niet de taal die jij zoekt voor je medewerkers of je klanten. Je schrijft immers niet voor kleuters en je wilt niet betuttelen.

Taal die 80% van de Nederlanders begrijpt
Om te bepalen wat begrijpelijk is, maken we gebruik van leesniveaus. Streven naar een B1 leesniveau is streven naar een taal die 80% van de Nederlanders begrijpt. Taalniveaus zijn Europees vastgesteld en lopen van A1 (beginnend lezer) tot C2 (academici). B1 is het niveau van ongeveer een derdejaars MBO-er en zorgt dat het overgrote deel van je lezers begrijpt waar je het over hebt: misschien niet altijd alles, wel de context. Tegelijkertijd geeft B1 je nog enige ruimte voor nuance, anders dan in bijvoorbeeld een verhaal van Jip en Janneke. En dat is als schrijver prettig: je hebt wat meer ruimte om uitleg te geven.

Houd rekening met doelgroep en onderwerp
Je kunt heel strikt ‘regels’ hanteren voor begrijpelijk schrijven. Formeel zijn ze niet vastgesteld, maar bij verschillende bureaus kun je teksten laten ‘taxeren’. Zelf ga ik ervan uit dat het belangrijkste doel is dat het onderwerp zo concreet mogelijk maakt. En dat lukt met het ene onderwerp nu eenmaal beter dan met het andere. En afhankelijk van je doelgroep, kun je daar ook in variëren. Houd altijd voor ogen dat ook academici, liever een eenvoudige, korte tekst lezen dan een ingewikkeld verhaal. Ook zij weten liever meteen waar ze aan toe zijn.

5 tips voor een begrijpelijke tekst
De belangrijkste uitgangspunten voor een begrijpelijke tekst zijn:

  • Structureer je informatie. Zet het belangrijkste vooraan en zet bij elkaar wat bij elkaar hoort.
  • Gebruik korte zinnen (10 – 15 woorden) en schrijf actief.
  • Vermijd lastige termen en jargon
  • Laat weg wat niet belangrijk is.